CÓ CẦN XIN LỄ CẦU CHO CÁC THAI NHI VÀ CÁC LINH HỒN MỒI CÔI KHÔNG?

ĐỨC TIN và LUÂN LÝ

Ngay trong sâu thẳm nhất của sự thảo luận về luân lý, hầu như vẫn chẳng thấy Thiên Chúa ở đâu. Hành vi luân lý dựa trên lý luận hay tôn giáo? Tại sao chúng ta hành động theo luân lý trong một số trường hợp, nhưng trong một số trường hợp khác lại không?

Có những lời tuyên bố thông thường cho rằng luân lý hầu như chẳng liên quan gì tới tôn giáo. Tuy nhiên, nhiều người nói về mối quan hệ giữa đạo đức với não bộ và mức độ luân lý được hình thành bằng những kinh nghiệm đã trải qua.

Luân lý không phụ thuộc tôn giáo, nhưng tôn giáo có thể cung cấp một la bàn luân lý giá trị, cung cấp những hướng dẫn mà nhiều người theo đều có thể phân biệt điều đúng, điều sai. Hãy nhìn vào những nghiên cứu cho thấy những người đến nhà thờ đều có cơ hội tránh được rắc rối hơn người khác, hoặc các nghiên cứu cho thấy rằng chủ nghĩa khoái lạc trong các tín hữu cũng lan rộng hơn.

Do đó mà khó tìm được một cuộc hội thảo tập trung nhiều vào luân lý, đôi khi không an tâm, khi nói về niềm tin tôn giáo – tức là đức tin.

Tại một buổi hội thảo, Herb Gintis, nhà khoa học người Mỹ về cách xử sự và là người đã phân biệt quan niệm nền tảng về lòng vị tha, đã nói về cách văn hóa và luân lý là sản phẩm của sự tiến triển về gen, và cách tiến hóa của chúng ta là sản phẩm của sự tiến bộ văn hóa. Ông nói: “Quá trình này xảy ra hằng trăm ngàn năm”.

Michael Gazzaniga, một trong các nhà khoa học thần kinh hàng đầu thế giới, đã nói về cách luân lý và sự chọn lựa dựa trên hệ thống giá trị được hình thành suốt đời – ít xử lý bằng ý chí tự do. Ông nói rằng não của chúng ta quyết định trước khi chúng ta nhận biết. Ông nói: “Chúng ta luôn trì hoãn một chút giữa vô ý thức và ý thức”.

Diễn giả khác là Kathleen Taylor, nhà nghiên cứu khoa học và tâm lý học tại ĐH University, cũng nói về não:“Chúng ta đã có hằng ngàn năm về luân lý nhưng chúng ta vẫn phạm tội diệt chủng”. Bà nói rằng các hệ thống diệt chủng rộng lớn thường không kéo dài. Thay vì vậy, chúng bị xóa sạch bởi sự đột biến toàn cầu thành sự độc ác của các hệ thống này, một dạng đột biến có từ trong não.

Michael Reiss, khoa học gia thuộc ĐH London và là linh mục Anh giáo, đã biến hóa sự tưởng tượng đầy màu sắc bằng cách dùng những con dơi quỷ (vampire bats) để minh họa lý do con người có lòng vị tha.

Ông nói rằng những con dơi này hình thành các mối quan hệ hỗ tương. Nếu con dơi nào không tìm được thức ăn ban đêm, con dơi khác sẽ thổ máu ra để thỏa mãn cơn đói của con dơi bạn. Được coi là lòng vị tha hỗ tương, hiện tượng này thấy có ở nhiều loài, kể cả loài người.

Khoa học gia Reiss nói rằng nguồn gốc luân lý của loài người có trong cách hiểu của Darwin về các hành vi giúp đỡ – do đó mà người ta dễ có thể giúp thân nhân hơn người ngoài – và đó là hiện tượng được lý giải cả ở loài dơi quỷ.

Ông nói: “Đa số các hành vi tử tế mà chúng ta có khuynh hướng tự chúc mừng đều là tự phục vụ hoặc ít trả giá. Trong điều kiện tiến hóa, khi cách cư xử của chúng ta được chú ý hơn ngày nay, bất kỳ ai không thể hiện hành vi tử tế sẽ bị người khác coi là ích kỷ, và cũng bị xa tránh hoặc bị nghi ngờ”. Nói cách khác, luân lý có phần phi thường khi xử lý dù chúng ta có bị người khác theo dõi hay không.

Khoa học gia Reiss nói: “Điều mà xã hội cân nhắc để khả dĩ chấp nhận hơn về luân lý đều tùy vào quá khứ phát triển của xã hội. Nếu chúng ta là sâu bọ của xã hội thì có thể chúng ta sẽ coi đó là điều không được chấp nhận về luân lý nếu không ăn người thân đã chết. Tuy nhiên, con người chúng ta có thể vượt ra ngoài sự di truền gen trong việc giải mã những gì đúng và sai”.

Đáng buồn là khi Reiss nói về Thiên Chúa, ông tuyệt đối không có ý kiến về việc Thiên Chúa có chết hay không. Ông nói rằng khái niệm của loài người về thần thánh đã thay đổi và thậm chí có thể thay đổi nhiều hơn ngay từ những gì chúng ta biết ngày nay.

Nói chung, đa số những người tham dự cuộc hội thảo này đều đồng ý một điều: Có sự xói mòn về luân lý trong xã hội ngày nay. Như vậy, hình như vẫn còn câu hỏi “Tại sao?”.

Có gì cần xử lý với tôn giáo? Có phải mức tăng chủ nghĩa tục hóa đã làm cho một số người mất nền tảng luân lý? Có thể luân lý là do bản năng, nhưng cũng việc phát triển đạo đức dựa trên luân lý có thể gây khó chịu cho một số người.

Đối với nhiều người tin vào Thiên Chúa, họ cảm thấy quá lúng túng khi nói về luân lý với vấn đề lạm dụng tình dục của các giáo sĩ thuộc Giáo hội Công giáo, vì đó là vết nhơ đa quốc gia. Nhưng thiết nghĩ cuộc sống và giáo huấn của Chúa Giêsu, là người đã nêu gương phục vụ bằng cách đích thân quỳ xuống mà rửa chân cho các môn đệ, có thể dùng để gợi hứng cách cư xử luân lý.

Thời gian cứ trôi, người ta chú ý nhiều hơn về não và sự tiến hóa. Khi được hỏi về tôn giáo, Gintis đồng ý rằng các tôn giáo lớn thực sự là sức mạnh quan trọng để phổ biến nền luân lý xã hội chuyên nghiệp nhưng “luân lý cá nhân” không phụ thuộc vào việc có niềm tin tôn giáo hay không.

Francisco Ayala, nhà sinh học tiến hóa có uy tín, tự nhận mình là người lạc quan luân lý (moral optimist). Ông nói rằng tôn giáo là thành phần quan trọng trong luân lý. Ông nhận định: “Tôi nghĩ rằng chúng ta khả dĩ có luân lý mà không cần tôn giáo”.

Ayala đề cập niềm tin tưởng của Charles Darwin rằng bất kỳ động vật nào có bản năng xã hội tốt sẽ đạt được ý nghĩa luân lý. Ông nói thêm: “Darwin đã có điều đó ngay từ đầu”.

Gazzaniga đồng ý rằng việc biết não thực hiện công việc trước khi chúng ta nhận biết hành động sẽ không làm người ta kết luận là mình không phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình.

Ông nói: “Khi não tích hợp nhiều thông tin dẫn tới quyết định hành động, biết trước quy luật hành xử là một phần trong dòng chảy thông tin đó. Đa số quyết định do não tạo ra, việc hoạt động do quy luật thường phải trả giá”.

Fraser Watts, giáo sư thần học và khoa học, tóm lược hay nhất bằng cách nói rằng hệ thống luân lý có thể có nền tảng sinh học – nhưng còn cần bàn luận nhiều. Ông cho rằng luân lý phức tạp và có nhiều hệ thống luân lý cần tìm hiểu trong thế giới ngày nay.

Cuối cùng, theo GS Fraser Watts: “Người ta có thể có cách cư xử luân lý hơn ở những người có niềm tin tôn giáo”. Dĩ nhiên, những người vô thần cũng có thể là người sống có luân lý, nhưng ông nhấn mạnh rằng tôn giáo có thể – và vẫn như vậy – đề cao luân lý và làm cho luân lý thuận tiện.

Sự tiến bộ văn hóa và sinh học đều hiển nhiên, người ta thường tránh né Thiên Chúa khi nói về đưa ra các quyết định về luân lý. Chắc chắn những người không có niềm tin tôn giáo lại có thể chia sẻ cảm nghiệm sâu xa về điều gì đúng hoặc sai. Nhưng Giáo hội vẫn có thể cung cấp nền tảng luân lý thực tế.

TRẦM THIÊN THU (Chuyển ngữ từ Beliefnet.com)

CÓ CẦN XIN LỄ CẦU CHO CÁC THAI NHI VÀ CÁC LINH HỒN MỒI CÔI KHÔNG?

Lm. Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn

Hỏi : Xin cha giải đáp ba thắc mắc sau đây :

1.   Có cần xin lễ cầu cho các thai nhi  bị  giết vì phá  thai không ?

2.   Có cần xin lễ cầu cho các linh hồn mồ  côi không ?

3.   Có cần  xin lễ đời đời để cầu cho ai không ?

Trả lời :

1.   Về việc cầu nguyện cho các thai nhi :

Các thai nhi là những bào thai đã bị giết trong lòng mẹ vì phá  thai ( abortion)

Đây là một tội ác phạm đến điều răn thứ Năm cấm giết người của Thiên Chúa đã truyền cho con người phải tuân giữ từ thời Cựu Ước cho đến nay.

Sự sống là quà tặng linh thánh ( sacred gift) Thiên Chúa ban cho những người được mời sống ơn gọi gia đình để cộng tác với Chúa trong Chương Trình sáng tạo, tức là làm cho có thêm nhiều người trên trần thế này, như Chúa đã truyền cho Adam và Eva xưa kia. Lênh truyền đó như sau:

 “ hãy sinh sôi nẩy nở cho thật nhiều, cho đầy mặt đất và thống trị mặt đất.” ( St  1:28)

Để thi hành mệnh lệnh trên của Thiên Chúa, tuyệt đối cấm sát sinh vì bất cứ lý do gì. Phải tôn trọng sự sống từ khi được thụ thai ( conception) cho đến cái chết tự nhiên ( natural death) trên giường bệnh. Do đó, phá thai là giết chết một sự sống, dù mới được hình thành trong lòng mẹ một hai tháng hay tám chín tháng.Đây là một tội ác phạm đến Thiên Chúa là Nguồn mạch sự sống của con người và mọi sinh vật trên trần thế này.

Vì thế, ai phạm tội phá thai hay giúp người khác phá thai có kết quả thì lập tức bị vạ tuyệt thông tiền kết ( x giáo luật số 1398) dành cho Đức Thánh Cha quyền tháo gỡ mà thôi. Nhưng đặc biệt trong Năm Thánh lòng thương xót đang diễn ra trong Giáo Hội cho đến ngày 20 tháng 11 năm nay, Đức Thánh Cha Phanxicô đã cho phép các linh muc trong toàn Giáo Hội được tha tội này cho các  hối nhân để giúp họ nhận lại tình thương của Chúa, sau  khi đã lỡ đánh mất vì phạm tội phá thai.

Riêng đối với các thai nhi bị giết, thì chắc chắn các thai nhi này hoàn toàn vô tội vì chưa được sinh ra , lớn lên và có thể phạm tội được. Tuy nhiên, chúng vẫn  phải  chịu hậu quả của tội  nguyên tổ do  Adam và Eva để lai, nhưng không được rửa tội để tẩy xóa hậu quả này  thì đó hoàn toàn không phải lỗi của chúng. Đó là  lỗi của  kẻ đã giết chúng, không cho chúng cơ hội được  sinh ra để được rửa tội. Vì  không phải là  lỗi của chúng, nên chắc chắn Chúa cũng không thể bắt lỗi các thai nhi bị giết về sự thiếu sót  ngoài ý muốn này .

Vả lại, xin lễ chỉ có giá trị xin tha các hình phạt hữu hạn ( temporal punishment ) cho các linh hồn đang còn được thanh lọc trong Luyên Tội ( Purgatory) chứ không có giá trị tha tội Tổ Tông và các tội cá nhân cho người còn sống hay đã qua đời.. Như vậy,  càng không có lý do để xin lễ cầu cho các thai nhi.

Các thai nhi bị giết oan uổng này chắc chắn vẫn được cứu rỗi nhờ công nghiệp cứu chuộc của Chúa Kitô.  Cho nên, ta không  cần phải  lo cho phần rỗi của chúng , để phải xin lễ cầu cho chúng,  như nhiều người không am hiểu đang làm. Tôi quả quyết là các thai nhi bị giết oan uổng nên  được Chúa thương xót  nhiều hơn để đón nhận vào chốn an nghỉ đời đời với Người. Kẻ có tội là những ai đã xin phá thai hay giúp người khác phá thai có kết quả. Các thai  nhi là những nạn nhân đáng thương của những  kẻ  vô tâm ,vô luân đã giết hại chúng, khiến chúng không có cợ hội được sinh ra làm con người trên trần thế này.. Như thế, không cần phải xin lễ cầu cho chúng.

Các linh mục có bổn phận giải thích cho giáo dân để đừng nhận tiền xin lễ cầu cho các thai nhi như người ta đã và đang  làm ở nhiều nơi.Thực hành này hoàn toàn không hợp lý xét theo đức tin, giáo lý và thần học  của Giáo Hội.

2.                  Có linh hồn nào mồ côi không ?

Khi nói linh hồn mồ côi là nói theo suy nghĩ của người đời. Tức là nói đến các linh hồn không  có thân nhân còn sống để cầu cho người thân đã mất.

Nhưng thực tế là Giáo Hội vẫn cầu xin cho mọi tín hữu đã ly trần trong mọi Thánh Lễ, dù không có ai xin lễ cầu cho các linh hồn này.

                  Sau  đây là bằng cớ cụ thể :

Trong các Kinh Nguyện Tạ Ơn ( Thánh Thể) I, II, III,và IV đọc trong Thánh Lễ, Giáo Hội hằng ngày cầu chung cho các tin hữu đã ly trần như sau:

    “ Xin Chúa cũng nhớ  đến  anh  chị em chúng con đang an nghỉ trong niềm hy vọng sống lại, và mọi người, đặc biệt các bậc tổ tiên, ông bà cha mẹ và thân bằng quyến thuộc chúng con đã y trần trong tình thương của Chúa’

Xin cho hết thẩy được vào hưởng ánh sáng tôn nhân Chúa…” ( KNTT II)

Dù không có ai xin lễ, thì linh mục vẫn đọc lời cầu xin trên đây để cầu cho tất cả mọi tín hữu đã ly trần, tuy  không có ai xin lễ cầu cho họ..

Nếu có ai xin lễ cầu cho linh hồn nào,  thì có thêm lời nguyện riêng như sau:

   “ Xin nhớ đến tôi tớ Chúa là …. mà ( hôm nay) Chúa đã gọi ra khỏi đời này về với Chúa. Xin ban cho kẻ đã chết như Con Chúa  thì cũng được sống lại như Người.”

Như thế rõ ràng cho thấy là Giáo Hội không chỉ cầu nguyện riêng cho những linh hồn có thân nhân còn sống xin lễ cầu cho, mà còn cầu nguyện chung cho hết mọi tín hữu đã ly trần trong đó có những linh hồn không có thân nhân còn sống  xin lễ cầu cho.Nghĩa là không có linh hồn nào được coi là “ mồ côi” vì không có ai cầu nguyện cho  cả.

Tóm lại, ai có lòng tốt xin lễ cầu cho các linh hồn đã ly trần thì đó là việc bác ái đáng khuyến khích. Nhưng  đừng nói xin cầu cho các “linh hồn mồ côi”, vì thật ra không có linh hồn nào bị coi là mồ côi đúng nghĩa  trong kinh nguyện của Giáo Hội

3.                  Về việc xin lễ đời đời :

Vấn đề này tôi đã đôi lần nói đến. Nay xin được nhắc lại như sau:

Trước hết, từ ngừ “đời đời” (eternal)  được dùng trong Giáo Hội để chỉ:

a.                   trước hết tình trạng ơn phúc vĩnh cửu với Chúa trên Thiên Đàng

b.                  hay phải xa cách Chúa vĩnh viễn trong nơi gọi là hỏa ngục (hell).

. Các linh hồn đang được hưởng Thánh Nhan Chúa trên Thiên Đàng , thì không cần ai cầu nguyện cho nữa. Ngược lại, linh hồn  nào đã xa lìa Chúa vĩnh viễn trong hỏa ngục thì không ai có thể  làm gì để cứu giúp được nữa, vì không có sự hiệp thông nào giữa các Thánh ở trên trời, hay giữa  các tín hữu còn sống trên trần gian với các người đã xa lìa Chúa trong hỏa ngục. (x SGLGHCG số 954-55, 1033).

           Như vậy xin lễ đời đời để cầu cho ai ?

Không cần cầu cho các Thánh ở trên Thiên Đàng mà cũng không thể giúp ích gì cho các linh hồn trong hỏa ngục như đã nói ở trên.Chỉ còn các linh hồn trong Luyện tội mới cần được giúp đỡ của các Thánh  trên Thiên Đàng và các tín hữu còn sống  trên trần gian mà thôi.

Nhưng các linh hồn  này  chỉ ở Luyện tội  có thời hạn thôi,  chứ  không ở đây vĩnh viễn  đời đời , như những người đã xa lìa Chúa trong  hỏa ngục.

Như vậy,  không cần phải  xin lễ đời đời cầu cho các linh hồn trong Luyện Tội vì không ai phải ở đây đời đời như các người trong chốn hỏa ngục.

Vả lại, ai có thể sống đời đời trên trần gian này để dâng lễ đời đời cho người khác ? Nhà Dòng nào , linh mục nào có thể  “ sống đời đời” để dâng lễ đời đời cho ai để hưởng bổng lễ cao của người xin Lễ ???

Như thế, rõ ràng đây  là việc làm  lừa dối  và sai lạc giáo lý chỉ vì mục đích  kiếm tiền mà thôi. Không ai ngăn cấm hay giới hạn việc xin lễ cầu cho các linh hồn đã ly trần. Nhưng không thể đặt ra cái gọi là “lễ đời đời” với bổng lễ cao ( có nơi đòi 20,000 hay  30,000 dollars )   của người giáo dân không am hiểu giáo lý của Giáo Hội về việc cầu cho người đã ly trần. Bao lâu con cháu hay thân nhân của người quá cố còn sống, thì cứ cầu nguyện và xin lế cầu cho thân nhân đã ly trần, vì không ai biết được linh hồn nào  đã được vào Thiên Đàng rồi  hay đã xa lìa Chúa trong hỏa ngục, hoặc đang còn phải thanh lọc trong Luyện Tội. Do đó, cứ xin lễ cầu cho các người đã ly trần, nhưng không thể  xin lễ đời đời để cầu cho các linh hồn nơi luyện tội,  vì các linh hồn không ở đây đời đời mà chỉ ở có thời hạn theo sự công bằng Chúa đòi hỏi mà thôi.

Cũng liên quan việc xin lễ cầu cho người quá cố, phải nói rõ môt lần nữa là  tiền bạc không bao giờ có thể mua được Nước Thiên Đàng cho ai.Chúa không bao giờ luận phạt hay ban phúc cho ai vì có người đã bỏ ra nhiều tiền để xin lễ hay dâng cúng vào nhà thờ, nhà Dòng ... Tiền xin lễ  chỉ giúp ích cho các  linh mục dâng lễ,  chứ không ảnh hưởng gì đến việc phán xét của Chúa cho một hay nhiều linh hồn. Xin nhớ kỹ điều này để đừng ai lầm tưởng là bỏ nhiều tiền ra xin lễ, xin cầu nguyện thì được ích lợi thiêng liêng nhiều  hơn người nghèo không có tiền xin lễ.

Nếu một người, khi còn sống đã thực tâm yêu mến Chúa, yêu thương tha nhân, thực thi công bằng, bác ái và đã ra đi trong ơn nghĩa Chúa, thì dù không có ai cầu nguyện cho, thì cũng không thiệt thòi gì về phần rỗi.Ngược lại, một người đã bỏ quên Chúa  để  chạy theo những quyến rũ của thế gian và ma quỷ và không biết ăn năn sám hối trước khi chết, thì dù cỏ ai bỏ ra hàng triệu đô la xin lễ cầu cho thì cũng vô ích mà thôi. Chắc chắn như vậy.

Như thế, ai gây cho người khác ngộ nhận là bỏ ra nhiều tiền xin lễ, xin cầu nguyện thì linh hồn được mau vào hưởng Thánh Nhan Chúa,  hơn là không có tiền xin lễ. Gây ngộ nhận như vậy, để lấy nhiều tiền xin lễ của giáo dân   là phạm tội “mại thánh=simonia” theo giáo lý và giáo luật của Giáo Hội.( x. Giáo luật số 1380) .

 Tội mại thánh là  tội vô tình hay cố ý lấy tiền của ai để  ban một bí  tích hay dâng lễ cầu cho ai.( giáo luật trên đây). Do đó, linh mục không được phép đòi tiền ai để rửa tội, giải tội, sức dầu hay  chứng hôn phối, hoặc cử hành lễ nghi an táng.

Nhưng nếu thân nhân  người nhận các bí tích hay thánh vụ nói trên tự ý  tặng tiền cho, thì  được phép nhận. Lại nữa,  linh mục chỉ được phép nhận bổng lễ ( mass stipend) theo qui định của giáo quyền địa phương, ( ở Tông Giáo Phận Galveston-Houston, tiền xin lễ qui định là 5 dollars mỗi thánh lễ)  chứ không được phép đòi bổng lễ cao hơn mức qui định, hay từ chối dâng lễ vì có bổng lễ thấp. Thêm nữa, nếu người xin lễ không có tiền xin lễ,  thì linh mục vẫn được mong đợi dâng lễ cho người ta, dù không có bổng lễ ( tiền xin lễ) ( x. giáo luật số 945&2)

Tóm lại, linh mục không  được  lợi dụng thánh chức của mình để làm tiền ai trong bất cứ trường  hợp nào.Ai vi phạm thì bị coi là phạm tội mại thánh, vì đã biến việc phục vụ  thiêng liêng của mình thành hoạt động thương mại trần thế.

Ước mong  những giải đáp trên thỏa mãn các câu hỏi đặt ra.